Άλγεβρα

➕ Η Κανόνας των Προσήμων του Descartes – Πόσες Θετικές Ρίζες Έχει ένα Πολυώνυμο;

Φωτεινή μαθηματική απεικόνιση του κανόνα προσήμων του Descartes. Στο επάνω μέρος φαίνεται πολυώνυμο με εναλλασσόμενα σύμβολα συν και πλην μέσα σε χρωματισμένους κύκλους, ενώ κάτω από αυτό ένας οριζόντιος αριθμητικός άξονας δείχνει πιθανούς θετικούς ρίζες με χρυσούς κύκλους. Καμπύλα βέλη συνδέουν τις αλλαγές προσήμου με τις αντίστοιχες θέσεις των ριζών. Φόντο σε απαλές αποχρώσεις κρέμα, ροδακινί και χρυσού, με καθαρό εκπαιδευτικό σχεδιασμό χωρίς περιττό κείμενο.

Μπορούμε να πάρουμε πληροφορίες για τις ρίζες ενός πολυωνύμου χωρίς να λύσουμε την εξίσωση; Ο René Descartes παρατήρησε ότι αρκεί μερικές φορές να κοιτάξουμε κάτι πολύ απλό: τα πρόσημα των συντελεστών.

Ας θεωρήσουμε, για παράδειγμα, το πολυώνυμο

\[ p(x)=x^5+3x^4-5x^2+x-7. \]

Οι συντελεστές του, με τη σειρά και παραλείποντας τον μηδενικό συντελεστή του \(x^3\), έχουν πρόσημα

\[ +,\quad +,\quad -,\quad +,\quad -. \]

Υπάρχουν λοιπόν τρεις αλλαγές προσήμου.

Ο κανόνας του Descartes λέει ότι ο αριθμός των θετικών πραγματικών ριζών δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό αυτών των αλλαγών. Υπάρχει όμως και κάτι περισσότερο: αν είναι μικρότερος, η διαφορά πρέπει να είναι άρτιος αριθμός.

3 αλλαγές προσήμου

\[ \Longrightarrow\quad 3\ \text{ή}\ 1 \] θετικές πραγματικές ρίζες.

Δεν μπορούν, δηλαδή, να υπάρχουν ακριβώς δύο θετικές ρίζες ή καμία. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα υπάρχει τελικά μία θετική πραγματική ρίζα. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Ανάλογα, αν θέλουμε πληροφορίες για τις αρνητικές ρίζες, εφαρμόζουμε τον ίδιο κανόνα στο \(p(-x)\).

Ο Descartes διατύπωσε τον κανόνα στη La Géométrie το 1637 χωρίς να δώσει απόδειξη. Ο Newton τον αναδιατύπωσε το 1707, ενώ η πρώτη γνωστή απόδειξη αποδίδεται στον Jean-Paul de Gua de Malves το 1740. Το 1828 ο Gauss έδειξε και το ισχυρότερο συμπέρασμα για την άρτια διαφορά μεταξύ αλλαγών προσήμου και θετικών ριζών. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Έτσι, μια απλή ματιά στα \(+\) και στα \(-\) των συντελεστών μπορεί να μας πει κάτι ουσιαστικό για τις ρίζες μιας εξίσωσης — πριν υπολογίσουμε έστω και μία από αυτές.

📚
Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF
PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify
📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα
Δες τα βιβλία →

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου