🪐 Ένα κατοικημένο ηλιακό σύστημα
Πέρα από τη «θρησκεία των αριθμών» που ίδρυσε, οι Πυθαγόρειοι φέρεται να είχαν και μια εντυπωσιακά τολμηρή κοσμολογική πεποίθηση: ότι όλοι οι πλανήτες του ηλιακού συστήματος είναι κατοικημένοι, και ότι οι κάτοικοι της Γης βρίσκονται στη χαμηλότερη βαθμίδα εξέλιξης σε σχέση με τους κατοίκους των άλλων κόσμων. Όσο κάποιος «απομακρυνόταν» νοητά από τη Γη, τόσο πιο τέλειοι θεωρούνταν οι υποτιθέμενοι κάτοικοι κάθε επόμενου ουράνιου σώματος.
Η ιδέα εντάσσεται στο ευρύτερο κοσμολογικό σύστημα που αργότερα ανέπτυξε ο Πυθαγόρειος φιλόσοφος Φιλόλαος: μια «Κεντρική Φωτιά» αόρατη από τη Γη, γύρω από την οποία περιστρέφονταν η Γη, η Σελήνη, ο Ήλιος και οι πλανήτες — ένα σύστημα που, αν και δεν ήταν ηλιοκεντρικό με τη σύγχρονη έννοια, θεωρείται από πολλούς ιστορικούς πρόδρομος της ιδέας ότι η Γη δεν βρίσκεται στο κέντρο του σύμπαντος.
👻 Ασώματα νοήμονα όντα
Ο Πυθαγόρας δίδασκε επίσης, σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, ότι στο σύμπαν υπάρχουν ασώματα νοήμονα όντα — «νοητικές υπάρξεις» φτιαγμένες από εξαιρετικά λεπτή, σχεδόν άυλη ύλη. Σε αυτό το πλαίσιο, η αρχαία παράδοση ανέφερε τη Σελήνη και τον Ήλιο ως τους τόπους όπου κατέληγαν, μετά θάνατον, οι ενάρετες ψυχές — τα λεγόμενα «Νησιά των Μακάρων».
Πολλοί οπαδοί του πίστευαν μάλιστα ότι ο ίδιος ο Πυθαγόρας δεν ήταν απλώς άνθρωπος με εξαιρετική μνήμη προηγούμενων ζωών — θυμόταν, έλεγαν, ότι είχε υπάρξει κάποτε ο Αιθαλίδης, γιος του Ερμή, μετά ο Εύφορβος στον Τρωικό πόλεμο, μετά ο Ερμότιμος, και τέλος ένας ψαράς από τη Δήλο, ο Πύρρος, πριν γεννηθεί ξανά ως Πυθαγόρας — αλλά ότι είχε υπάρξει, σε κάποια από αυτές τις προηγούμενες υπάρξεις του, ένα ανώτερο ον που κατοικούσε στη Σελήνη ή στον Ήλιο.
📜 Μύθος ή ιστορία;
Όπως και με τα περισσότερα στοιχεία για τη ζωή του Πυθαγόρα, αυτές οι πεποιθήσεις μας φτάνουν αποκλειστικά μέσα από μεταγενέστερους βιογράφους —κυρίως τον Πορφύριο και τον Ιάμβλιχο, που έγραψαν αιώνες μετά τον θάνατό του— και όχι από κανένα σωζόμενο κείμενο του ίδιου του Πυθαγόρα, αφού δεν άφησε καμία γραπτή πηγή πίσω του. Οι σύγχρονοι ιστορικοί της αρχαίας φιλοσοφίας τα αντιμετωπίζουν με τη δέουσα επιφύλαξη, ως μέρος του ευρύτερου, μισο-μυθολογικού «αγιολογίου» που χτίστηκε γύρω από το πρόσωπό του από τους ίδιους τους οπαδούς του.
Παρ' όλα αυτά, η ιδέα ενός κατοικημένου σύμπαντος, με πλανήτες γεμάτους νοήμονα όντα διαφορετικού βαθμού τελειότητας, παραμένει μια εντυπωσιακή —σχεδόν προφητική— αντανάκλαση ερωτημάτων που η ίδια η σύγχρονη αστροβιολογία εξακολουθεί να θέτει, δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου