.jpg)
💣 Μια φωτογραφία έκρηξης, στη διάρκεια του πολέμου
Ο επιστήμονας και συγγραφέας Jacob Bronowski αφηγήθηκε κάποτε ένα ανέκδοτο για τον John von Neumann, με τον οποίο είχε συνεργαστεί στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι δύο τους βρέθηκαν κάποτε αντιμέτωποι με ένα κοινό πρόβλημα — την ανάλυση μιας φωτογραφίας έκρηξης. Ο von Neumann αντέδρασε αμέσως: «Όχι, όχι, δεν το βλέπεις σωστά. Το είδος του οπτικοποιητικού μυαλού που έχεις δεν είναι κατάλληλο γι' αυτό. Σκέψου το αφηρημένα» — και εξήγησε πως ό,τι φαινόταν στη φωτογραφία ήταν, μαθηματικά, η ιχνηλασία του δεύτερου παράγωγου συντελεστή, αφού ο πρώτος μηδενιζόταν ταυτόχρονα.
Ο Bronowski, όμως, δεν σκεφτόταν έτσι. Άφησε τον von Neumann να φύγει για το Λονδίνο, επέστρεψε στο δικό του εργαστήριο, και δούλεψε μέχρι αργά το βράδυ. Γύρω στα μεσάνυχτα, είχε τη λύση.
☎️ Το τηλεφώνημα
Ο von Neumann κοιμόταν πάντα μέχρι αργά, οπότε ο Bronowski, από ευγένεια, περίμενε να τον καλέσει στο ξενοδοχείο του στο Λονδίνο μέχρι μετά τις δέκα το πρωί. Όταν εκείνος απάντησε στο τηλέφωνο, ακόμη στο κρεβάτι, ο Bronowski του είπε απλά: «Johnny, είχες απόλυτο δίκιο».
Η απάντηση του von Neumann έμεινε αξέχαστη: «Με ξυπνάς νωρίς το πρωί για να μου πεις ότι είχα δίκιο; Σε παρακαλώ, περίμενε μέχρι να κάνω λάθος.»
Ο ίδιος ο Bronowski σχολίασε αργότερα ότι, αν και η φράση ακούγεται εγωιστική, δεν ήταν καθόλου: αντανακλούσε με ειλικρίνεια τον τρόπο που ζούσε πραγματικά ο von Neumann — τόσο σίγουρος για την ορθότητα της σκέψης του, που η επιβεβαίωσή της απλώς δεν άξιζε να διακόψει τον ύπνο του.
🧠 «Ο πιο έξυπνος άνθρωπος που γνώρισα ποτέ»
Ο Bronowski περιέγραψε τον von Neumann ως «τον πιο έξυπνο άνθρωπο που γνώρισε ποτέ, χωρίς καμία εξαίρεση» — μια αξιολόγηση που δεν ήταν καθόλου υπερβολική. Ο von Neumann ήταν παιδί-θαύμα από πολύ μικρή ηλικία: στα έξι του χρόνια διαιρούσε νοερά οκταψήφιους αριθμούς και συνομιλούσε στα αρχαία ελληνικά. Αργότερα, θα γινόταν θεμελιωτής της θεωρίας παιγνίων, βασικός συντελεστής στο Πρόγραμμα Manhattan, και ο άνθρωπος πίσω από τη λεγόμενη «αρχιτεκτονική von Neumann» — τη βασική δομή πάνω στην οποία λειτουργεί, μέχρι σήμερα, σχεδόν κάθε ηλεκτρονικός υπολογιστής στον κόσμο.
Ο Bronowski, όμως, πρόσθεσε και μια πιο πικρή νότα: παρά τη λαμπρότητά του, θεωρούσε ότι ο von Neumann «σπατάλησε» τα τελευταία χρόνια της ζωής του, χωρίς ποτέ να ολοκληρώσει το μεγάλο του έργο, καθώς στράφηκε ολοένα και περισσότερο προς εργασίες για ιδιωτικές εταιρείες, τη βιομηχανία και την κυβέρνηση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου