🔭 Τι είναι η Παράγωγος κατά Κατεύθυνση;
Όταν κινούμαστε πάνω σε μια επιφάνεια z = f(x, y), η κλίση που νιώθουμε εξαρτάται από την κατεύθυνση που διαλέγουμε. Υπάρχουν άπειρες κατευθύνσεις διαφυγής από κάθε σημείο — και σε κάθε μία αντιστοιχεί μια διαφορετική «αίσθηση κλίσης».
Η παράγωγος κατά κατεύθυνση της f στο σημείο (x₀, y₀) προς την κατεύθυνση του μοναδιαίου διανύσματος u = (cosθ, sinθ) ορίζεται ως:
Duf(x₀, y₀) = ∇f(x₀, y₀) · u = fx(x₀, y₀)·cosθ + fy(x₀, y₀)·sinθ
Το διάνυσμα ∇f = (fx, fy) μας δίνει την κλίση της επιφάνειας. Η παράγωγος κατά κατεύθυνση είναι απλώς η προβολή αυτής της κλίσης πάνω στην επιλεγμένη κατεύθυνση.
🎯 Άσκηση: Αναζητώντας την Απότομη Κατεύθυνση
Έστω η επιφάνεια:
f(x, y) = x²y + 3xy² − 2x + y
και το σημείο P(1, 2) πάνω σε αυτήν.
α) Υπολογίστε το διάνυσμα κλίσης ∇f στο σημείο P.
β) Βρείτε την παράγωγο κατά κατεύθυνση Duf στο P προς την κατεύθυνση του διανύσματος v = (3, 4).
γ) Προς ποια κατεύθυνση η f αυξάνεται με το μέγιστο ρυθμό από το σημείο P; Ποιος είναι αυτός ο μέγιστος ρυθμός;
δ) Υπάρχει κατεύθυνση u τέτοια ώστε Duf(P) = 0; Αν ναι, βρείτε μία τέτοια κατεύθυνση και εξηγήστε τη γεωμετρική της σημασία.
🧩 Πρόκληση: Το Μυστήριο της Σέλας
Θεωρήστε τη συνάρτηση:
g(x, y) = x² − y²
στο σημείο Q(0, 0).
α) Υπολογίστε την παράγωγο κατά κατεύθυνση Dug(0,0) προς μια οποιαδήποτε κατεύθυνση u = (cosθ, sinθ).
β) Παρατηρήστε κάτι παράδοξο; Το σημείο (0,0) είναι σημείο στάσιμο (∇g = 0), όμως η συμπεριφορά της g εξαρτάται από την κατεύθυνση προσέγγισης. Εξηγήστε γιατί συμβαίνει αυτό και συνδέστε το με τη μορφή της επιφάνειας.
💡 Hint: Σκεφτείτε τι συμβαίνει αν πλησιάζουμε το (0,0) κατά μήκος της ευθείας y = x σε σύγκριση με την ευθεία y = 0.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου