🧮 Η «Αλγεβρική Απόδειξη» του Όιλερ για την Ύπαρξη του Θεού — Μια Ιστορία που Δεν Έγινε Ποτέ

📜 Η Ιστορία

Στα χρονικά των μαθηματικών, λίγες ιστορίες είναι τόσο διαδεδομένες όσο η φημολογούμενη αντιπαράθεση μεταξύ του Λέοναρντ Όιλερ και του Γάλλου φιλοσόφου Ντενί Ντιντερό στην αυλή της Μεγάλης Αικατερίνης. Η αφήγηση θέλει τον φιλόσοφο να επιτίθεται στη θρησκεία, και την αυτοκράτειρα να ζητά από τον Όιλερ να τον θέσει σε δύσκολη θέση. Μπροστά σε ολόκληρη την αυλή, ο Όιλερ προχώρησε προς τον Ντιντερό και με απόλυτη σιγουριά δήλωσε:

\[ \text{«Monsieur, } (a+b^n)/n = x \text{, donc Dieu existe—répondez!»} \]

Ο Ντιντερό, που λέγεται ότι δεν γνώριζε μαθηματικά, έμεινε άφωνος. Γελοία ξέσπασαν σε όλη την αίθουσα, και ο ταπεινωμένος φιλόσοφος ζήτησε άδεια να επιστρέψει άμεσα στη Γαλλία, μια άδεια που του δόθηκε πρόθυμα.

🔍 Η Ιστορική Πραγματικότητα

Η ιστορία, όσο διασκεδαστική κι αν είναι, είναι ψευδής. Πρόκειται για έναν από τους πιο γνωστούς «αστικούς μύθους» των μαθηματικών, που διαδόθηκε ευρέως από τον μαθηματικό Άουγκουστους Ντε Μόργκαν τον 19ο αιώνα, αλλά έχει διαψευσθεί πολλές φορές από ιστορικούς.

Ο κορυφαίος ιστορικός των μαθηματικών Ντιρκ Στράουικ έγραψε χαρακτηριστικά: «Αυτή είναι ένα καλό παράδειγμα μιας κακής ιστορικής ανέκδοτης... δεν υπάρχει λόγος να πιστέψουμε ότι ο στοχαστικός Όιλερ θα συμπεριφερόταν με τον ανόητο τρόπο που υποδηλώνει η ιστορία».

Οι λόγοι που η ιστορία είναι αβάσιμη είναι δύο:

• Ο Ντιντερό γνώριζε μαθηματικά: Ο Γάλλος φιλόσοφος δεν ήταν αδαής στα μαθηματικά. Είχε γράψει πέντε επιστημονικές εργασίες πάνω σε μαθηματικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων μελετών πάνω σε εξελίξεις (involutes) και θεωρία πιθανοτήτων. Η άποψη ότι «η άλγεβρα ήταν Εβραϊκά» γι' αυτόν είναι ιστορικά αστήρικτη.
• Ο Όιλερ δεν θα συμπεριφερόταν έτσι: Ο Όιλερ ήταν γνωστός για την ευγένεια και τη σοβαρότητά του. Είναι εξαιρετικά απίθανο να ταπείνωνε έναν φιλοξενούμενο της αυτοκράτειρας με ένα τόσο πρόχειρο «επιχείρημα».

📖 Η Προέλευση του Μύθου

Ο μύθος φαίνεται να ξεκινά από τα απομνημονεύματα του Ντιέγκο ντε Τιεμπώ, ο οποίος, ωστόσο, ομολόγησε ότι ο ίδιος δεν είχε προσωπική γνώση του συμβάντος, αλλά το μετέφερε ως διάδεδομενη φήμη στη βόρεια Ευρώπη.

Ο Ντε Μόργκαν πρόσθεσε αργότερα τα πιο χρωματιστά στοιχεία — την ταύτιση του ανώνυμου μαθηματικού με τον Όιλερ και τη φράση «για τον οποίο η άλγεβρα ήταν Εβραϊκά» — δίνοντας στην ιστορία τη σημερινή της μορφή.

Η πραγματική σχέση Όιλερ και Ντιντερό ήταν τελείως διαφορετική: ο Ντιντερό επισκέφθηκε την Αγία Πετρούπολη το 1773-74, σε μια αποστολή για να ευχαριστήσει την Αικατερίνη που είχε αγοράσει τη βιβλιοθήκη του [citation:10]. Δεν υπάρχει καμία καταγραφή αντιπαράθεσης, αλλά μάλλον φιλικές συναντήσεις με την αυτοκράτειρα.

📚

Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF

PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify

📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα

Δες τα βιβλία →