«Αν ένας άνθρωπος ακολουθούσε τις οδηγίες μιας εταιρείας τραμ», είπε ο Τζόουνς, «δεν θα έμπαινε ποτέ σε ένα από τα βαγόνια της. Και μόλις έμπαινε, παραδόξως, δεν θα έβγαινε ποτέ από αυτό.
Απλώς διαβάστε την πινακίδα· λέει: “Απαγορεύεται στους επιβάτες να εισέρχονται ή να εξέρχονται από αυτό το βαγόνι ενώ βρίσκεται σε κίνηση”.
Τώρα, πώς μπορεί ένας επιβάτης, στο όνομα του Lindley Murray, να κάνει κάτι διαφορετικό από το να κινηθεί, ενώ βγαίνει ή εισέρχεται σε ένα τραμ;»
— Marshall Brown, Bulls and Blunders, 1893
Η οδηγία ασφαλείας φαίνεται απολύτως σαφής. Ο Τζόουνς, όμως, υποστηρίζει ότι όποιος την τηρήσει κατά γράμμα δεν μπορεί ούτε να επιβιβαστεί ούτε να αποβιβαστεί. Έχει δίκιο;
Δείτε πού κρύβεται το λεκτικό τέχνασμα
Το αστείο στηρίζεται στην ασαφή αναφορά της φράσης «ενώ βρίσκεται σε κίνηση».
Το «βρίσκεται σε κίνηση» αναφέρεται στο βαγόνι. Δεν πρέπει να ανεβαίνουμε ή να κατεβαίνουμε όταν το τραμ κινείται.
Ο Τζόουνς προσποιείται ότι η φράση αναφέρεται στον επιβάτη, ο οποίος αναγκαστικά κινείται την ώρα που ανεβαίνει ή κατεβαίνει.
Δεν υπάρχει λοιπόν πραγματικό παράδοξο. Υπάρχει μια σκόπιμη μετατόπιση του υποκειμένου: από το τραμ στον επιβάτη. Η κοινή λογική και το συμφραζόμενο αποσαφηνίζουν αμέσως την οδηγία, αλλά η γραμματική της μορφή αφήνει χώρο για το λογοπαίγνιο.
Γιατί επικαλείται τον Lindley Murray;
Ο Lindley Murray (1745–1826) ήταν ιδιαίτερα γνωστός συγγραφέας αγγλικών εγχειριδίων γραμματικής. Η έκφραση «στο όνομα του Lindley Murray» ισοδυναμεί εδώ, χιουμοριστικά, με το «στο όνομα της γραμματικής!».
«Απαγορεύεται η επιβίβαση ή η αποβίβαση επιβατών όταν το βαγόνι κινείται».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου