🪞 Το Παράδοξο της Αυτοαπάτης: Μπορούμε να Ξεγελάσουμε τον Εαυτό μας;-

Όταν ένα άτομο \(A\) εξαπατά ένα άλλο άτομο \(B\), η κατάσταση φαίνεται ξεκάθαρη: ο \(A\) πιστεύει ότι μια πρόταση \(p\) είναι ψευδής, αλλά καταφέρνει να κάνει τον \(B\) να πιστέψει ότι είναι αληθής.

Τι συμβαίνει όμως όταν ο απατεώνας και ο εξαπατημένος είναι το ίδιο πρόσωπο;

Αν ο \(A\) εξαπατά τον ίδιο του τον εαυτό ώστε να πιστεύει ότι \(p\) είναι αληθές, τότε φαίνεται ότι πρέπει:

\[ A\text{ πιστεύει ότι }p\text{ είναι ψευδές} \]

και ταυτόχρονα

\[ A\text{ πιστεύει ότι }p\text{ είναι αληθές}. \]

Πώς μπορεί όμως ένας άνθρωπος να διατηρεί ταυτόχρονα δύο τόσο καθαρά αντιφατικές πεποιθήσεις;

Αυτό είναι το παράδοξο της αυτοαπάτης. Η δυσκολία προκύπτει όταν προσπαθούμε να περιγράψουμε την αυτοαπάτη με το ίδιο μοντέλο που χρησιμοποιούμε για την εξαπάτηση ενός άλλου ανθρώπου.

Ο φιλόσοφος Alfred R. Mele έχει μελετήσει εκτενώς το πρόβλημα, εξετάζοντας αν η αυτοαπάτη απαιτεί πράγματι να πιστεύουμε συνειδητά και ταυτόχρονα τόσο το \(p\) όσο και το αντίθετό του — ή αν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς μια τέτοια άμεση αντίφαση.

Μπορούμε πραγματικά να εξαπατήσουμε τον εαυτό μας,
αν ένα μέρος μας πρέπει ήδη να γνωρίζει την αλήθεια;

Αναφορά: Alfred R. Mele, «Two Paradoxes of Self-Deception», στο Self-Deception and Paradoxes of Rationality (1998).

📚

Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF

PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify

📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα

Δες τα βιβλία →