Ένα άλογο σηκώνεται στα πίσω πόδια, ο άνεμος παρασύρει τον μανδύα και ο Ναπολέων, σχεδόν ατάραχος μέσα στην αναστάτωση, δείχνει προς την κορυφή.
Το Napoleon Crossing the Alps του Jacques-Louis David (1748–1825) είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες του Ναπολέοντα — αλλά και ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ζωγραφική μπορεί να μετατρέψει ένα ιστορικό γεγονός σε πολιτικό μύθο.
Όταν ο Ναπολέων πέρασε το Μεγάλο Πέρασμα του Αγίου Βερνάρδου τον Μάιο του 1800, δεν ανέβηκε στις χιονισμένες Άλπεις πάνω σε ένα αφηνιασμένο πολεμικό άλογο. Οι ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι χρησιμοποίησε ένα πολύ ασφαλέστερο για το ορεινό έδαφος μουλάρι.
Ο David δεν ενδιαφερόταν όμως να δημιουργήσει ένα φωτογραφικά πιστό στιγμιότυπο. Ο ίδιος ο Βοναπάρτης επιθυμούσε να παρουσιαστεί «ήρεμος πάνω σε ένα ορμητικό άλογο». Το αποτέλεσμα είναι ένας ηγέτης που φαίνεται να ελέγχει όχι μόνο το ζώο, αλλά σχεδόν και τις ίδιες τις δυνάμεις της φύσης.
Και υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια χαμηλά στον πίνακα που αποκαλύπτει ακόμη περισσότερο την πρόθεση του έργου.
Πάνω στους βράχους διακρίνονται τα ονόματα:
Ο Αννίβας, ο Καρλομάγνος και τώρα ο Βοναπάρτης. Ο David τοποθετεί έτσι τον σύγχρονό του στρατηλάτη μέσα σε μια συμβολική ακολουθία μεγάλων μορφών που συνδέθηκαν με το πέρασμα των Άλπεων.
Ο David και το εργαστήριό του δημιούργησαν πέντε εκδοχές της σύνθεσης, με εμφανείς διαφορές στο χρώμα του μανδύα, στο άλογο και στον εξοπλισμό του. Μία από τις γνωστότερες, του 1801, βρίσκεται σήμερα στο Belvedere της Βιέννης.
Ίσως λοιπόν το σημαντικότερο στοιχείο του πίνακα να είναι ακριβώς αυτό που δεν συνέβη ποτέ: το ορμητικό άλογο.
Ο David δεν ζωγράφισε απλώς τον Ναπολέοντα να περνά τις Άλπεις.
Ζωγράφισε τον τρόπο με τον οποίο ο Ναπολέων ήθελε να περάσει στην Ιστορία.
Jacques-Louis David, Napoleon Crossing the Alps (Bonaparte franchissant le Grand-Saint-Bernard), περ. 1800–1803, σειρά πέντε εκδοχών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου