Μια βρύση, επτά δοχεία και ένα δίκτυο σωλήνων. Το νερό ξεκινά από το Α και μοιράζεται στους δύο κλάδους. Ποιο δοχείο θα γεμίσει πρώτο;
Παρατήρησε τα ύψη των εξόδων, διάλεξε την πρόβλεψή σου και άνοιξε τη βρύση. Έπειτα άλλαξε την κατανομή της ροής: θα παραμείνει ίδιο το αποτέλεσμα;
Όλα τα δοχεία έχουν την ίδια χωρητικότητα. Τα D1 και D2 είναι τα δύο κάτω δοχεία με το γράμμα D. Η αλλαγή της κατανομής επαναφέρει το πείραμα στην αρχή.
Πρόσεξε τις χαμηλότερες εξόδους
Το νερό φτάνει πρώτα στη χαμηλότερη έξοδο κάθε μεσαίου δοχείου. Στο πείραμά μας, η έξοδος αυτή μπορεί να απομακρύνει όλο το νερό που εισέρχεται. Έτσι, η στάθμη δεν ανεβαίνει μέχρι την ψηλότερη έξοδο.
Γι’ αυτό τροφοδοτούνται τα D1 και D2, ενώ τα δύο άλλα κάτω δοχεία παραμένουν άδεια. Με κατανομή 50%–50%, οι δύο κλάδοι συμπεριφέρονται συμμετρικά. Τι αλλάζει αν στείλεις περισσότερο νερό αριστερά;
Οι κανόνες του πειράματος
Πρόκειται για απλοποιημένο μοντέλο ροής, εμπνευσμένο από τον γρίφο των συνδεδεμένων δοχείων. Το αποτέλεσμα προκύπτει από τους παρακάτω κανόνες:
- Όλα τα δοχεία έχουν ίση χωρητικότητα και σταθερή διατομή.
- Το Α αρχίζει να τροφοδοτεί τους δύο κλάδους όταν γεμίσει κατά 55%. Ο δρομέας ορίζει την κατανομή του νερού.
- Οι χαμηλές έξοδοι των μεσαίων δοχείων βρίσκονται στο 25% του ύψους τους και οι ψηλές στο 65%.
- Κάθε χαμηλή έξοδος έχει επαρκή παροχετευτικότητα: από τη στιγμή που ενεργοποιείται, απομακρύνει όλη την εισερχόμενη ροή και κρατά σταθερή τη στάθμη.
- Παραλείπονται ο όγκος νερού μέσα στους σωλήνες και ο χρόνος διαδρομής σε αυτούς.
- Η προσομοίωση σταματά μόλις γεμίσει το πρώτο δοχείο.
Σε μια πραγματική εγκατάσταση, η ροή εξαρτάται επιπλέον από την πίεση, τη διάμετρο, το μήκος και τις αντιστάσεις των σωλήνων. Η αρχική εικόνα ενός τέτοιου γρίφου, χωρίς αυτά τα δεδομένα, δεν αρκεί για μοναδική φυσική πρόβλεψη.
Η μαθηματική εξήγηση
Αν το ποσοστό προς τα αριστερά είναι p και η συνολική παροχή είναι Q, τότε οι δύο κλάδοι δέχονται:
Qαριστερά = pQ
Qδεξιά = (1 − p)Q
Μετά την αρχική πλήρωση του Α, κάθε κλάδος χρειάζεται ποσότητα νερού ίση με το 25% ενός δοχείου για το μεσαίο δοχείο και ακόμη ένα ολόκληρο δοχείο για το αντίστοιχο D. Για χωρητικότητα V:
TD1 = 0,55V/Q + 1,25V/(pQ)
TD2 = 0,55V/Q + 1,25V/((1 − p)Q)
Όταν p = 0,5, οι χρόνοι είναι ίσοι. Όταν p > 0,5, προηγείται το D1. Όταν p < 0,5, προηγείται το D2.
Δοκίμασε τρεις φορές: με 50%, με 70% και με 30% προς τα αριστερά. Μπορείς να προβλέψεις το αποτέλεσμα πριν ανοίξεις τη βρύση;

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου