Συναρτήσεις

∑ Η εκπληκτική φόρμουλα του Euler για τη συνάρτηση ζήτα

Δενδροδιάγραμμα υπολογισμού των αριθμών Bernoulli σε μαύρο σχολικό πίνακα με ξύλινο πλαίσιο. Στην κορυφή βρίσκεται το κλάσμα \(1/2!\), από το οποίο ξεκινούν διαδοχικές διακλαδώσεις προς κυκλικούς κόμβους με παραγοντικά και εναλλασσόμενα πρόσημα. Οι κόμβοι είναι χρωματισμένοι με κίτρινη, ροζ, γαλάζια και πράσινη κιμωλία και συνδέονται με λευκές γραμμές. Στο κάτω μέρος βρίσκονται πολύχρωμες κιμωλίες και σπόγγος.

Η συνάρτηση ζήτα του Riemann, για \(s>1\), ορίζεται από την άπειρη σειρά

\[ \zeta(s)=\sum_{k=1}^{\infty}\frac{1}{k^s}. \]

Ο Leonhard Euler ανακάλυψε ότι όταν ο εκθέτης είναι άρτιος θετικός ακέραιος, οι τιμές της μπορούν να γραφτούν με έναν εντυπωσιακό κλειστό τύπο:

\[ \boxed{ \zeta(2n)= (-1)^{n+1} \frac{B_{2n}(2\pi)^{2n}} {2(2n)!} } \]

όπου \(B_{2n}\) είναι οι αριθμοί Bernoulli.

Για παράδειγμα, όταν \(n=1\), παίρνουμε το περίφημο αποτέλεσμα του προβλήματος της Βασιλείας:

\[ \zeta(2) = 1+\frac1{2^2}+\frac1{3^2}+\frac1{4^2}+\cdots = \frac{\pi^2}{6}. \]

Για τις επόμενες άρτιες δυνάμεις προκύπτουν αντίστοιχα:

\[ \zeta(4)=\frac{\pi^4}{90}, \qquad \zeta(6)=\frac{\pi^6}{945}. \]
💡 Το εντυπωσιακό σημείο

Ένα άπειρο άθροισμα από απλούς ρητούς όρους καταλήγει να συνδέεται ακριβώς με δυνάμεις του \(\pi\) και τους αριθμούς Bernoulli.

Η εικόνα παρουσιάζει επίσης έναν ενδιαφέροντα δυαδικό τρόπο υπολογισμού των αριθμών Bernoulli, οι οποίοι εμφανίζονται φυσικά όχι μόνο στη φόρμουλα του Euler αλλά και σε τύπους για αθροίσματα δυνάμεων διαδοχικών ακεραίων.

📚
Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF
PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify
📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα
Δες τα βιβλία →

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου