Άπειρο

♾️ Το παράδοξο του Tristram Shandy — Πώς μπορεί να μένει όλο και πιο πίσω και παρ’ όλα αυτά να μη μείνει τίποτα άγραφο;

Συγγραφέας του 18ου αιώνα γράφει στο φως του κεριού στο γραφείο του, ενώ πάνω του αιωρούνται κάρτες με τις ενδείξεις «1766 — ημέρα 1 = έτος 1» έως «1769 — ημέρα 4 = έτος 5» που οδηγούν σε ένα φωτεινό γαλάζιο σύμβολο του απείρου, απεικόνιση του παραδόξου του Tristram Shandy για την αντιστοίχιση ημερών και ετών στο άπειρο.

Ο Bertrand Russell χρησιμοποίησε μια παράξενη ιστορία για να φωτίσει μια ακόμη πιο παράξενη ιδιότητα του απείρου.

Φανταστείτε έναν άνθρωπο που χρειάζεται έναν ολόκληρο χρόνο για να γράψει τι συνέβη σε μία μόνο ημέρα της ζωής του.

Με αυτόν τον ρυθμό, φαίνεται ότι όσο περισσότερο ζει, τόσο περισσότερο μένει πίσω.

Πώς είναι δυνατόν λοιπόν, αν ζήσει για πάντα, να μην μείνει τελικά καμία ημέρα άγραφη;

Η απάντηση βρίσκεται στην αντιστοίχιση:

\[ \text{1η ημέρα} \longleftrightarrow \text{1ο έτος}, \] \[ \text{2η ημέρα} \longleftrightarrow \text{2ο έτος}, \] \[ \text{3η ημέρα} \longleftrightarrow \text{3ο έτος}, \]

και ούτω καθεξής.

Για κάθε συγκεκριμένη ημέρα της ζωής του υπάρχει ένα συγκεκριμένο έτος στο οποίο θα τη γράψει. Άρα, όσο μακριά κι αν βρίσκεται μια ημέρα στο μέλλον της αφήγησης, θα έρθει κάποτε η σειρά της.

Το παράδοξο

Σε κάθε πεπερασμένη χρονική στιγμή ο Shandy έχει τεράστιο αριθμό άγραφων ημερών και μένει όλο και περισσότερο πίσω. Παρ’ όλα αυτά, στο άπειρο δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη ημέρα που να μένει για πάντα χωρίς αντιστοίχιση.

Αυτό είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της αριθμήσιμης απειρίας: δύο άπειρα σύνολα μπορούν να αντιστοιχιστούν ένα προς ένα ακόμη κι αν, σε κάθε πεπερασμένο στάδιο, φαίνεται ότι το ένα «τρέχει» πολύ γρηγορότερα από το άλλο.

Στο άπειρο, το «μένω συνεχώς πίσω» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι θα μείνει για πάντα άγραφο.

Σημείωση: Το παράδοξο συνδέεται με τον Bertrand Russell και χρησιμοποιείται ως κλασικό παράδειγμα των ιδιομορφιών της άπειρης απαρίθμησης.


📚
Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF
PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify
📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα
Δες τα βιβλία →

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου