Ανάλυση

📐 Η Ανισότητα του Jordan – Απόδειξη και Γεωμετρική Ερμηνεία

Πόσο κοντά βρίσκεται το ημίτονο μιας γωνίας στην ίδια τη γωνία, όταν αυτή μετριέται σε ακτίνια;

Η Ανισότητα του Jordan, που οφείλει το όνομά της στον Γάλλο μαθηματικό Camille Jordan (1838–1922), δίνει μια όμορφη απάντηση.

Γραφική απεικόνιση της ανισότητας του Jordan σε πράσινο πανεπιστημιακό πίνακα, με την καμπύλη y = ημx ανάμεσα στις ευθείες y = 2x/π και y = x για 0 ≤ x ≤ π/2.
Για κάθε \(x\in\left[0,\frac{\pi}{2}\right]\) ισχύει:

\[ \boxed{\frac{2x}{\pi}\leq\sin x\leq x} \]

Με άλλα λόγια, η καμπύλη \(y=\sin x\) βρίσκεται ανάμεσα στις ευθείες \(y=\frac{2x}{\pi}\) και \(y=x\).

Μια σύντομη απόδειξη

Για το δεξί μέρος της ανισότητας, θεωρούμε τη συνάρτηση \(f(x)=x-\sin x\).

\[ f'(x)=1-\cos x\geq 0. \]

Επομένως, η \(f\) είναι αύξουσα και, επειδή \(f(0)=0\), προκύπτει:

\[ \sin x\leq x. \]

Για το αριστερό μέρος, χρησιμοποιούμε το γεγονός ότι η συνάρτηση \(y=\sin x\) είναι κοίλη στο \([0,\pi/2]\), αφού:

\[ (\sin x)''=-\sin x\leq 0. \]

Η γραφική της παράσταση βρίσκεται πάνω από τη χορδή που ενώνει τα σημεία \((0,0)\) και \((\pi/2,1)\). Η εξίσωση της χορδής είναι:

\[ y=\frac{2x}{\pi}. \]

Συνεπώς:

\[ \frac{2x}{\pi}\leq\sin x. \]

Συνδυάζοντας τις δύο σχέσεις, αποδεικνύουμε την ανισότητα του Jordan.

Παρατήρηση: Ισότητα στο αριστερό μέρος έχουμε για \(x=0\) και \(x=\pi/2\), ενώ στο δεξί μόνο για \(x=0\). Οι σταθερές \(2/\pi\) και \(1\) είναι οι καλύτερες δυνατές.

Μια σημαντική εφαρμογή

Για \(0<x\leq\pi/2\), διαιρώντας με \(x\), παίρνουμε:

\[ \frac{2}{\pi}\leq\frac{\sin x}{x}\leq 1. \]

Η ανισότητα αυτή δίνει ένα χρήσιμο αρχικό φράγμα για τον λόγο \(\sin x/x\). Το γνωστό όριο \(\lim_{x\to0}\sin x/x=1\) προκύπτει με ένα ισχυρότερο κάτω φράγμα, όπως το \(\cos x\leq\sin x/x\).

📚
Έρχεται το πολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — βρες όλες τις επιλογές εδώΠολλαπλό βιβλίο ΝΕΟ — 437 βιβλία σε PDF
PDF & Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα — χωρίς εγγραφή • Portify
📚 437 βιβλία🎬 22.000+ Ψηφιακά Μαθησιακά Αντικείμενα
Δες τα βιβλία →

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου