Ο Καρλ Μαρξ ισχυρίστηκε ότι ανακάλυψε τους «επιστημονικούς» νόμους της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι:
-
η αξία προέρχεται αποκλειστικά από την εργασία,
-
το κέρδος αποτελεί μορφή κλοπής,
-
μόνο ο κεντρικός σχεδιασμός μπορεί να οικοδομήσει μια δίκαιη κοινωνία.
Ωστόσο, τέσσερις Αυστριακοί οικονομολόγοι – ο Καρλ Μένγκερ, ο Όιγκεν φον Μπεμ-Μπάουερκ, ο Λούντβιχ φον Μίζες και ο Φρίντριχ Χάγιεκ – αποδόμησαν τις θεωρίες του, θέτοντας τα θεμέλια για την Αυστριακή Σχολή Οικονομικών και υπερασπιζόμενοι την ελεύθερη αγορά.
1. Καρλ Μένγκερ: Η Υποκειμενική Αξία
Ο ιδρυτής της Αυστριακής Σχολής, στο έργο του Αρχές Οικονομικών (1871), εισήγαγε τη θεωρία της υποκειμενικής αξίας. Αντίθετα με τον Μαρξ, που πίστευε ότι η αξία καθορίζεται από την εργασία, ο Μένγκερ υποστήριξε ότι η αξία πηγάζει από την υποκειμενική εκτίμηση της χρησιμότητας ενός αγαθού από τον καταναλωτή. Έτσι, αποδόμησε τη μαρξιστική θεωρία της αξίας της εργασίας.
2. Όιγκεν φον Μπεμ-Μπάουερκ: Το Κέρδος Δεν Είναι Κλοπή
Ο Μπεμ-Μπάουερκ επικέντρωσε την κριτική του στη θεωρία της υπεραξίας του Μαρξ, η οποία χαρακτήριζε το κέρδος ως εκμετάλλευση. Στο Κεφάλαιο και Τόκος (1884), ανέπτυξε τη θεωρία της χρονικής προτίμησης, τονίζοντας ότι οι κεφαλαιούχοι ανταμείβονται επειδή αναβάλλουν την κατανάλωση και προσφέρουν κεφάλαιο. Το κέρδος, συνεπώς, είναι ανταμοιβή για τη χρονική θυσία και την παραγωγικότητα, όχι κλοπή.
3. Λούντβιχ φον Μίζες: Η Αδυναμία του Κεντρικού Σχεδιασμού
Στο άρθρο του Οικονομικός Υπολογισμός σε μια Σοσιαλιστική Κοινοπολιτεία (1920), ο Μίζες απέδειξε ότι ο κεντρικός σχεδιασμός είναι ανέφικτος. Χωρίς τιμές αγοράς, δεν υπάρχουν τα αναγκαία σήματα για αποτελεσματική κατανομή πόρων. Οι σχεδιαστές στερούνται της πληροφορίας που ενσωματώνεται στις τιμές, καθιστώντας την οικονομική οργάνωση αδύνατη υπό τον σοσιαλισμό.
4. Φρίντριχ Χάγιεκ: Η Διάχυτη Γνώση
Ο Χάγιεκ, στο έργο Η Χρήση της Γνώσης στην Κοινωνία (1945), τόνισε ότι η γνώση στην κοινωνία είναι διασκορπισμένη. Κανένα κεντρικό όργανο δεν μπορεί να τη συγκεντρώσει. Μόνο μέσω της αγοράς και των τιμών μπορεί να συντονιστεί αυτή η κατακερματισμένη πληροφορία. Έτσι, κατέρριψε την πίστη στον κεντρικό σχεδιασμό ως μέσο αποτελεσματικής οργάνωσης.
Συμπέρασμα
Οι Μένγκερ, Μπεμ-Μπάουερκ, Μίζες και Χάγιεκ ανέτρεψαν τον πυρήνα της μαρξιστικής οικονομικής θεωρίας:
-
απέδειξαν ότι η αξία είναι υποκειμενική,
-
ότι το κέρδος είναι φυσική ανταμοιβή και όχι εκμετάλλευση,
-
και ότι ο κεντρικός σχεδιασμός είναι αδύνατος χωρίς τις πληροφορίες που παρέχουν οι ελεύθερες τιμές.
Η ελεύθερη αγορά αναδείχθηκε ως το μόνο σύστημα που σέβεται την ατομική γνώση, τις προτιμήσεις και την οικονομική αποτελεσματικότητα, παρέχοντας μια ισχυρή εναλλακτική στον μαρξισμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου