Μπορεί ένας αριθμητικός τύπος να παράγει αποκλειστικά σύνθετους αριθμούς, όσο μεγάλος κι αν γίνει ο εκθέτης του;
Ο αριθμός 78557 μας δίνει ένα εντυπωσιακό παράδειγμα.
Για κάθε θετικό ακέραιο \(n\), ισχύει:
\[ \boxed{78557\cdot2^n+1\text{ είναι σύνθετος}} \]
Για παράδειγμα:
\[ \begin{aligned} n=1:\quad &78557\cdot2+1=157115\\ n=2:\quad &78557\cdot4+1=314229\\ n=3:\quad &78557\cdot8+1=628457 \end{aligned} \]
Κανένας από αυτούς τους αριθμούς δεν είναι πρώτος. Και αυτό συνεχίζεται για κάθε τιμή του \(n\), χωρίς εξαίρεση!
Η ανακάλυψη του John Selfridge
Το 1960, ο Πολωνός μαθηματικός Wacław Sierpiński απέδειξε ότι υπάρχουν άπειροι περιττοί θετικοί ακέραιοι \(k\), για τους οποίους όλοι οι αριθμοί της μορφής
\[ k\cdot2^n+1,\qquad n\geq1 \]
είναι σύνθετοι.
Οι αριθμοί αυτοί ονομάζονται αριθμοί Sierpiński.
Το 1962, ο John Selfridge απέδειξε ότι ο αριθμός 78557 έχει αυτή την ιδιότητα.
Το μυστικό των επτά πρώτων αριθμών
Ο Selfridge έδειξε ότι για κάθε θετικό ακέραιο \(n\), ο αριθμός \(78557\cdot2^n+1\) διαιρείται από τουλάχιστον έναν από τους πρώτους:
\[ \boxed{3,\ 5,\ 7,\ 13,\ 19,\ 37,\ 73} \]
Ακριβέστερα, ισχύουν οι ακόλουθες περιπτώσεις:
| Αν ο εκθέτης ικανοποιεί | Τότε διαιρέτης είναι ο |
|---|---|
| \(n\equiv0\pmod2\) | 3 |
| \(n\equiv1\pmod4\) | 5 |
| \(n\equiv1\pmod3\) | 7 |
| \(n\equiv11\pmod{12}\) | 13 |
| \(n\equiv15\pmod{18}\) | 19 |
| \(n\equiv27\pmod{36}\) | 37 |
| \(n\equiv3\pmod9\) | 73 |
Το αξιοσημείωτο είναι ότι αυτές οι επτά συνθήκες καλύπτουν όλες τις δυνατές τιμές του \(n\) modulo 36.
Έτσι, για οποιονδήποτε εκθέτη, υπάρχει πάντοτε ένας συγκεκριμένος πρώτος διαιρέτης του αριθμού που προκύπτει.
Με σύμβολο \(\gcd\), αυτό γράφεται:
\[ \boxed{ \gcd\left( 78557\cdot2^n+1,\, 3\cdot5\cdot7\cdot13\cdot19\cdot37\cdot73 \right)>1 } \]
Το \(78557\) είναι ο μικρότερος γνωστός αριθμός Sierpiński. Ωστόσο, το ότι είναι ο μικρότερος δυνατός δεν έχει αποδειχθεί.
Μια εντυπωσιακή ιδέα της Θεωρίας Αριθμών: μόλις επτά πρώτοι αριθμοί αρκούν για να εξηγήσουν γιατί μια άπειρη ακολουθία δεν περιέχει ούτε έναν πρώτο!
Πηγές:
Cowles & Gamboa – Verifying Sierpiński and Riesel Numbers in ACL2
Caldwell & Komatsu – Powers of Sierpiński Numbers Base b, Integers (2010)
Helm et al. – Resolution of the Mixed Sierpiński Problem (2008)

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου